چرا اسفند ۲۹ یا ۳۰ روز است؟ طول ماه‌های شمسی و سال کبیسه

الگوی طول ماه‌ها

• فروردین تا شهریور: ۳۱ روز
• مهر تا بهمن: ۳۰ روز
• اسفند: ۲۹ روز (۳۰ در سال کبیسه)

ریشه‌ی الگو: ماه‌های اول سال طولانی‌ترند چون خورشید در نیمه‌ی اول سال (بهار و تابستان) در مسیر ظاهری‌اش کندتر حرکت می‌کند و طول فصل‌ها یکسان نیست.

کبیسه

سال شمسی حدود ۳۶۵٫۲۴۲۲ روز است، نه دقیقاً ۳۶۵. برای جبران این کسر، گاهی یک روز به اسفند اضافه می‌شود. الگوی ۳۳ ساله‌ی رایج باعث می‌شود بیشتر وقت‌ها هر ۴ سال یک کبیسه داشته باشیم و گاهی ۵ سال.

سال‌های کبیسه‌ی نزدیک

سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۳ کبیسه بودند و بعدی ۱۴۰۸ و سپس ۱۴۱۲ است.

اثر در برنامه‌ریزی

تکرار ماهانه‌ی کارها باید این تفاوت را بداند: سررسید «۳۱ ام» در ماه ۳۰ روزه به آخر ماه می‌چسبد. اگر تقویم میلادی برای تکرار ماهانه استفاده کنید، با شمسی هم‌خوان نمی‌شود.

یادآوری ساده

«شش‌تا ۳۱، پنج‌تا ۳۰، آخر ۲۹ یا ۳۰.» اگر فروردین تا شهریور را ۳۱ و مهر تا بهمن را ۳۰ بگیرید و اسفند را جدا، هیچ‌وقت اشتباه نمی‌کنید.

چرا روز اضافه‌ی کبیسه همیشه به اسفند می‌رود؟

حساب ساده: ۶ ماه ۳۱ روزه و ۵ ماه ۳۰ روزه روی هم ۳۳۶ روز می‌شوند. اگر سال ۳۶۵ روز باشد، ۲۹ روز برای اسفند می‌ماند و اگر ۳۶۶ روز باشد ۳۰. کبیسه فقط یک روز اضافه می‌کند و آخر سال بهترین جا برای آن است، چون طول ماه‌های قبلی تغییر نمی‌کند و تقویم همه‌ی سال‌ها یک‌شکل می‌ماند.

بیشتر بخوانید

• شش ماه اول سال چند روز است؟: ۱۸۶ روز و نکته‌ی قرارداد شش‌ماهه
• ماه‌های سال شمسی چند روز است؟: جدول ۱۲ ماه با فصل
• فهرست سال‌های کبیسه: تا ۱۴۵۰ و روش تشخیص
• چرا شش ماه اول ۳۱ روزه است؟: ریشه‌ی نجومی

در دست‌نویس

تکرار «هر ماه» در کارها بر اساس ماه شمسی است و سررسید ۳۱ ام را در ماه کوتاه‌تر به آخر ماه می‌چسباند. تاریخ نامعتبر مثل ماه ۱۳ یا روز ۴۰ در رویدادها رد می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار

مقاله‌های دیگر

• تفاوت تقویم شمسی و میلادی: ساختار، مبدأ و پیامد در کار روزمره
• هفته‌ی ایرانی از شنبه: چرا مهم است و چطور برنامه‌ریزی را با آن هماهنگ کنیم؟
• رویداد در تقویم شمسی چطور بنویسیم که بعداً بفهمیم؟
• رنگ‌بندی رویدادهای تقویم: یک سیستم ساده که واقعاً کمک می‌کند