سال کبیسه شمسی: فهرست تا ۱۴۵۰ و روش تشخیص (۱۴۰۸ کبیسه است؟)
خلاصه: در سال کبیسهی شمسی اسفند ۳۰ روز دارد و سال ۳۶۶ روز است. سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۳ کبیسه بودند؛ بعدی ۱۴۰۸ و سپس ۱۴۱۲ است. سال ۱۴۰۵ کبیسه نیست.
کبیسه یعنی چه؟
سال خورشیدی (از یک اعتدال بهاری تا اعتدال بعدی) حدود ۳۶۵٫۲۴۲۲ روز است، نه ۳۶۵ روز کامل. اگر هر سال را ۳۶۵ روز بگیریم، تقویم کم‌کم از فصل‌ها عقب می‌ماند؛ پس هر چند سال یک روز به آخر سال، یعنی به اسفند، اضافه می‌شود. آن سال را «کبیسه» می‌گویند: اسفند ۳۰ روز و کل سال ۳۶۶ روز.
فهرست سالهای کبیسه
- ۱۳۹۱، ۱۳۹۵، ۱۳۹۹، ۱۴۰۳
- ۱۴۰۸، ۱۴۱۲، ۱۴۱۶، ۱۴۲۰، ۱۴۲۴، ۱۴۲۸، ۱۴۳۲، ۱۴۳۶
- ۱۴۴۱، ۱۴۴۵، ۱۴۴۹
این فهرست را با الگوریتم تقویم دست‌نویس برای ۱۳۹۰ تا ۱۴۵۰ حساب کرده‌ایم. سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ و ۱۴۰۷ کبیسه نیستند.
چرا گاهی ۵ سال فاصله میافتد؟
بیشتر وقت‌ها هر ۴ سال یک کبیسه داریم، ولی گاهی فاصله ۵ سال می‌شود؛ مثل ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۸ و ۱۴۳۶ تا ۱۴۴۱. دلیلش قاعدهی ۳۳ ساله است: در هر ۳۳ سال ۸ کبیسه می‌آید (میانگین ۳۶۵٫۲۴۲۴ روز در سال که به ۳۶۵٫۲۴۲۲ بسیار نزدیک است)، و چون ۳۳ بر ۴ بخش‌پذیر نیست، یکی از فاصله‌ها ۵ ساله می‌شود.
روش تشخیص کبیسه‌بودن یک سال
بر پایه‌ی همان قاعدهی ۳۳ ساله: عدد (۲۵ × سال + ۱۱) را بر ۳۳ تقسیم کنید. اگر باقی‌مانده کمتر از ۸ بود، آن سال کبیسه است.
- ۱۴۰۳: ۲۵ × ۱۴۰۳ + ۱۱ = ۳۵٬۰۸۶؛ باقی‌مانده بر ۳۳ برابر ۷ است ← کبیسه
- ۱۴۰۴: ۳۵٬۱۱۱؛ باقی‌مانده ۳۲ ← عادی
- ۱۴۰۷: ۳۵٬۱۸۶؛ باقی‌مانده ۸ ← عادی
- ۱۴۰۸: ۳۵٬۲۱۱؛ باقی‌مانده ۰ ← کبیسه
این قاعده را برای ۱۳۹۰ تا ۱۴۵۰ با فهرست بالا مقایسه کرده‌ایم و کاملاً یکی بود. ولی تقویم رسمی ایران بر پایه‌ی محاسبه‌ی دقیق لحظه‌ی اعتدال است؛ برای سالهای دور (مثلاً چند دهه بعد) به تقویم رسمی همان سال مراجعه کنید، چون در موارد نادر ممکن است یک روز با قاعدهی ۳۳ ساله فرق کند.
اثر کبیسه در زندگی روزمره
- متولدین ۳۰ اسفند: در سالهای غیرکبیسه این روز وجود ندارد؛ بیشتر آدم‌ها ۲۹ اسفند را جشن می‌گیرند.
- قراردادهای یک‌ساله‌ی دقیق: ۳۶۵ یا ۳۶۶ روز بودن مدت به شروع دوره بستگی دارد.
- نرم‌افزارها: تکرار سالانه‌ی «۳۰ اسفند» باید در سال عادی تصمیم بگیرد چه کند.
در دست‌نویس
در دست‌نویس رویداد سالانه‌ی ۳۰ اسفند در سال غیرکبیسه خودکار به ۲۹ اسفند می‌رود؛ همین برای تولد و سالگرد هم کار می‌کند. ابزار تبدیل تاریخ هر تاریخ شمسی (از جمله ۳۰ اسفند سال کبیسه) را به میلادی می‌برد و روز هفته می‌دهد. ساختار ماه‌ها در ماه‌های سال شمسی چند روز است؟ آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
سال ۱۴۰۸ کبیسه است؟
بله. سالهای کبیسهی نزدیک ۱۴۰۸، ۱۴۱۲ و ۱۴۱۶ هستند و اسفند آنها ۳۰ روز دارد.
چرا ۱۴۰۷ کبیسه نیست؟
چون بعد از ۱۴۰۳ فاصلهی ۵ سالهای در قاعدهی ۳۳ ساله میافتد و کبیسهی بعدی ۱۴۰۸ است، نه ۱۴۰۷.
سال کبیسهی شمسی با میلادی یکی است؟
نه؛ دو قاعدهی جدا دارند و فقط گاهی نزدیک میشوند. مثلاً ۱۴۰۳ کبیسهی شمسی بود و ۲۰۲۴ کبیسهی میلادی، ولی ۱۴۰۸ شمسی (از مارس ۲۰۲۹ تا مارس ۲۰۳۰) کبیسه است در حالی که ۲۰۲۹ و ۲۰۳۰ میلادی کبیسه نیستند.
این مقاله جنبه‌ی آموزشی و عمومی دارد و جای توصیه‌ی پزشکی، حقوقی، مالی یا مالیاتی را نمی‌گیرد. نام و ویژگی سرویس‌های دیگر ممکن است عوض شده باشد؛ از سایت رسمی‌شان بررسی کنید. سلب مسئولیت
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.